KBS 1995 (vervolg)

Zoals in een vorige bijdrage aangegeven is ook de herziene uitgave van de Willibrordvertaling (1995) ondertussen weer herzien, vooral de inleidingen. Die zijn minder "kritisch" gemaakt. Nog een voorbeeld daarvan, ditmaal uit de inleiding op Johannes.

KBS 1995 (nadruk toegevoegd door mij):

Toch zijn er meer raakpunten met de synoptici dan men aanvankelijk zou vermoeden. We nemen als voorbeeld het zo typisch johanneïsche tafereel van de voetwassing. Men heeft hier niet te maken met onuitgegeven informatie, en men hoeft ook niet aan te nemen dat het gebaseerd is op een reeds bestaande tekst. Het heeft klaarblijkelijk zijn bestaan te danken aan het vermogen van Johannes om diverse motieven uit de synoptische traditie tot een nieuw geheel te herscheppen. En zo zijn er meer gegevens waaruit blijkt dat hij met het synoptische materiaal in contact is gekomen. ...

Dit wordt sterk ingekort in de bewerking:

Toch zijn er meer raakpunten met de synoptici dan men op het eerste gezicht zou vermoeden. Op een groot aantal plaatsen treffen we stof aan die ook voorkomt in minstens een van de drie andere evangeliën. Ook daarbuiten kan men wijzen op verwantschap met motieven uit de synoptische traditie. Dit wijst erop dat Johannes bekend was met tradities die ook in de synoptici verwerkt zijn. ...

Evangelical Textual Criticism

Nuttig om te signaleren: een gezamelijken weblog getiteld (en gewijd aan) Evangelical Textual Criticism. Als je rekening houdt met het "evangelische" uitgangspunt van de bijdragers valt er veel interessants te lezen, bijvoorbeeld een bespreking van Ehrman's boek Misquoting Jesus of een email-interview met Stanley Porter over de tekst van Handelingen.

Wat voor theoloog je bent

Een grappig quizje. Enigszins voorspelbare uitkomst in mijn geval. De laatste zin van het commentaar over Paul Tillich is een beetje zonderling: "Paul Tillich sought to express Christian truth in an existentialist way. Our primary problem is alienation from the ground of our being, so that our life is meaningless. Great for psychotherapy, but no longer very influential."

Paul Tillich 93% Jürgen Moltmann 80% Augustine 40% Charles Finney 33% John Calvin 27% Martin Luther 20% Jonathan Edwards 20% Anselm 20% Friedrich Schleiermacher 20% Karl Barth 7% Which theologian are you? created with QuizFarm.com

KBS 1995

De Willibrordvertaling bestaat in twee smaken: de eerste editie van 1975 en de herziene editie van 1995 (KBS 1995). Minder bekend is dat er ook aan de herziene editie zelf gesleuteld is, vooral in de inleidingen en de aantekeningen. Zo is de inleiding op het boek Jeremia ingrijpend bijgeschaafd, met als hoogtepunt het slot (voor het overzicht van de opbouw). In de eerste druk, 1995, luidt het als volgt:

Jeremia heeft als profeet een grote invloed gehad. Reeds in 2 Mak 2,1-8; 15,12-16 zien we een begin van legendevorming rond zijn persoon. Ook in het Nieuwe Testament speelt Jeremia een belangrijke rol. In Mt 16,4 wordt gezegd dat sommige van zijn tijdgenoten in Jezus de profeet Jeremia zien. Binnen het christendom heeft men altijd veel oog gehad voor de frappante overeenkomsten tussen het leven van Jeremia en dat van Jezus: Jeremia is een lijdende profeet, ook Jezus; Jeremia durft het aan om te spreken tegen de tempel, ook Jezus reinigt de tempel; ‘U hebt er een rovershol van gemaakt’ (Mc 11,17) is trouwens een citaat van Jr 7,11; Jeremia is als profeet mislukt, Jezus ook.

Dat stond er echt, maar in de tweede druk is het aangepast, en niet alleen vanwege de nieuwe spelling:

Latere generaties hebben Jeremia zeer hoog geacht en hem in een proces van legendenvorming in ere hersteld.
In 2 Mak 15,14-16 is hij de beschermer van stad en volk. De Joodse literatuur kent hem als degene die altijd bidt voor zijn volk (vgl. Mt 16,14). Christenen hebben van het begin af gewezen op de frappante overeenkomsten tussen het leven van Jeremia en Jezus. Beiden werden vervolgd en hebben smartelijk geleden. Uit de tempelrede van Jeremia wordt door Jezus geciteerd in het verhaal van de tempelreiniging: ‘U hebt er een rovershol van gemaakt’ (Mc 11,17 is ontleend aan Jr 7,11).

Je kunt zonder al te veel moeite de houding navoelen die achter deze herziening steekt. Wordt vervolgd.